Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır hem de bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu o anda yazmak iyi olur, zira hafıza kısa sürede kaybolur. Her çubuğu birkaç kez denemek hatayı önler zira gürültülü ortamlarda ince notalar çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi değildir; sadece gücü anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek hem de kriterleri baştan belirlemek en doğru yol sayılır. Kriter netleşince her çubuk aynı terazide değerlendirilir ve notlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa dikkat güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca erken davranıp sonuç çıkarmak sık yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla hafif ama net gelir elbette bu düzen her üründe aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü gerçek karakter çoğu zaman burada saklıdır. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama notalar koyulaşır hem de genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım kalır. Romeo y julieta petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür gerçekten bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden acımsı notalar öne çıkabilir gerçekten ısınan yaprak kendi karakterini yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı değerlendirme verir. Evrelerin geçişi çoğu zaman keskin olmaz, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Art arda nefes almak ısıyı yükseltir hem de aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha net hâle getirir mutlaka sabit ışık ile sakin bir köşe seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu da tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. Bir hafif aromayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı gösterir böylece odak dağılmaz ve yorum doğruluğu yükselir. On beş dakikalık puro gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda yer alır ve sonradan okunduğunda neyi düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Notu vermeden önce en az üç çekiş yapmak şarttır diğer taraftan ondalık puanlar yazmak fazladan bir yük getirir. Skalayı her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası en çok tercih edilen değerdir, zira dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki notlar gerçekten belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, dumanın sıcaklığını hem de aroma gücünü doğrudan etkiler bu nedenle kül hattının eşit ilerlemesini da gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla keskin tonlar çabuk öne çıkar nitekim ince çubuklarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz yanma hızı de tadı hemen değiştiren bir unsurdur. Kalın gövdelerde duman daha yavaş gelir ve aromalar daha geç belirir hem de bu hız tadın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu dengesizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı yapar ama gücünü azaltmaz aksine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Değişik çaplarda iki ürünü aynı oturumda denerken ilk olarak dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Böylece güçlü aroma hafif olanın izlenimini bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan gelir: damaktaki his ve burnun yakaladığı aroma hâlbuki bu iki kanal birbirini tamamlar ama aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı yazmak iyi olur bu fark ilk bakışta küçük görünse de sonuçları epey değiştirir. Dumanı ağızdan bırakırken burun yoluyla hafifçe bırakmak burun geçişi yöntemidir örneğin hafif bir nefes kokuyu çok geniş açar. Robusto formunda puro gibi kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını belirgin verir üstelik burun tıkalıyken yapılan tadımlar güvenilir olmaz. Romeo julieta short sports benzeri ince bir çubuk de kuru tonu daha kısa bırakır sert bir çekiş ise narin tonları siler. Yoğunluk damakta düşük fakat koku tarafında belirgin çıkabilir benzer biçimde ağır bir öğünden sonra algı azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar için önce koku yoluyla gelen notalara bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak kısmı de ayrıntı göstermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf hissedilir üstelik öğün arasında deneme yapacaksanız bu önlem iyice değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce ılık su içmek yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur çünkü yorgun bir ağız en belirgin aromayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları bastırır üstelik çok soğuk içecekler damağı duyarsızlaştırır hem de tat algısını azaltır. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net anlaşılır bu yüzden hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak kıyası korur nitekim tatlı içecekten sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Su ve kahve dışında sade çay de kullanılabilir; önemli olan içeceğin şekersiz olmasıdır. Ağız tazelendikten ardından iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk ölçüsünde yanış kısa olduğundan aroma değişimi daha az bir alanda kalır üstelik başlangıç notu bu boylarda hızla silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ile bitiş arasındaki farkı yakalamak özen ister bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin payı daha büyüktür. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü ise sedir tonunu hızla gösterip sona erer çünkü geçiş uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek çubuktan daha güvenilir izlenim verir bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle not almayı yanış sürerken değil de hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek yararlıdır. Ölçü kısaldıkça tat katmanı azalır, fakat yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını büyük boy notlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir sayfa açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir deneme yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir sunmaz demek ki her tadım önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, ortam ile zaman izlenimi etkiler bu düzen üç dört tadımdan sonra belirgin fayda verir. Bu yüzden basit bir tadım defteri açmak işe yarar yoksa aynı notalar her seferinde yeniden öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao tonu değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa geri dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu durum zaman kaybına neden olur. Saat, çubuk ismi ve not deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç sapmalar barındırır. Puanlar arasında iki basamaktan fazla sapma varsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta öz ifadeler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre güçlü ahşap tonu gibi bir kayıt tatmin edici sayılır. Sonradan okunduğunda net kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, dumanın damaktaki dokusunu anlatır; yoğunluk de notaların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa ayrı ölçülür bu ikisini ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve tonunu net taşıyabilir örneğin ağır bir içim sönük bir aromayla gelebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu yüksek tutar üstelik ağır bir duman notasız da olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek lezzet verebilir tersi hâl de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk içinde aroma farkı bulmak hassas bir iştir. Bu becerinin gelişmesi zaman ile düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en iyi tadım şartları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada tütün hızlı yanar böylece baharatlı tonlar öne geçer bu nedenle oda şartlarını da kayda geçirmek akıllıca olur. Çok nemli ortamda de duman tıkanır hem de aroma bastırılır ısı ise yaprağın ısınma hassasiyetini değiştiren başka bir etkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu nemi hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark net okunur tadım anı seçerken bunu unutmayın. Havalandırma odadaki kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı bozar hâlbuki asıl etken çoğu zaman odadaki hava veya koku olur. Tadımı hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda duman birikirse sonraki denemenin aroması hatalı okunabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı fazla sertse yanış yapısı şaşar.